Blue Ruin – Nỗi buồn tận diệt

311213.jpg-r_640_600-b_1_D6D6D6-f_jpg-q_x-xxyxxBản nhạc Souls No Regrets của Little Wille Johnson cất lên ở cuối phim Blue Ruin mang lại một nỗi buồn khôn tả của hành trình trở về quê nhà của một gã lang thang để bảo vệ gia đình sau 10 năm bỏ nhà ra đi vì nỗi đau mất cha mẹ quá lớn. Nó gợi lại hình ảnh của một kẻ tứ cố vô thân, lục thùng rác để kiếm thức ăn, lẻn vào nhà người lạ khi tất cả đều đi vắng để tắm rửa, đôi mắt luôn chất chứa một sự vô hồn và tuyệt vọng. Chuyện gì đã xảy ra và cuộc đời anh gã sẽ ra sao? Blue Ruin của đạo diễn Jeremy Saulnier là một bộ phim dạng trả thù, ly kì, nhẫn tâm. Nó không gây ám ảnh về sự tàn bạo như cách bộ ba phim của đạo diễn Hàn Quốc Park Chan Wook đã làm, nhưng nó gây trong ta một nỗi buồn sâu sắc và sự căng thẳng như dây đàn trong suốt 90 phút của phim. Continue reading

Advertisements

Frances Ha – đơn giản yêu, đơn giản sống

Greta GerwigKhi người ta chưa phát minh ra phim màu, những bộ phim trắng đen là điều bình thường, bắt buộc, nó bình thường như thể ta phải ăn cơm để sống. Nhưng khi phim màu ra đời, trải qua nhiều năm phát triển, với công nghệ, màu sắc càng ngày càng rực rỡ, thì phim đen trắng trong thời đại như vậy mang trong mình ý nghĩa. Nó tôn lên những giá trị của sự đơn giản của cuộc sống, làm nổi bật lên chân dung và dẫn ta vào sâu hơn câu chuyện để tìm thấy trong đó số phận và sự tồn tại của con người. Frances Ha, bộ phim của đạo diễn Noah Baumbach với hai tông màu đen, trắng cho tôi cảm xúc như vậy. Một cảm xúc thuần khiết, đơn sơ về cách một cô gái vật lộn với cuộc sống để tìm đường đi cho chính mình tại thành phố New York rộng lớn.

Continue reading

Calvary – Ai còn cần sự cứu rỗi của Chúa Trời?

CalvaryDiễn giải một cách đơn giản, người ta thường tìm đến tôn giáo khi người ta cần sự cứu rỗi cho cuộc đời họ. Chính vì vậy, trong một xã hội phát triển, những thân phận không gặp quá nhiều rắc rối để cần tìm đến sự cứu rỗi về mặt tinh thần, tôn giáo khi đó giống như một con thuyền không ai ở trên đó ngoài người thuyền trưởng, bám lấy tàu, đuổi theo con cá voi Moby Dick cho đến tận cùng cuộc đời. Cha James (Brendan Gleeson), mục sư của một thị trấn nhỏ tại Ai Len là người thuyền trưởng như vậy, ông chính là Ahab, và đạo diễn John Michael McDonagh là Ishmael người kể lại câu chuyện này bằng những hình ảnh tuyệt đẹp, một kịch bản giàu ẩn dụ về tôn giáo, về vô thường về sự tha thứ, và đức tin. Tất nhiên, so sánh vậy có đôi phần khập khiễng, nhưng thực sự, Cha James đã theo đuổi sự cứu rỗi với tư cách người đại diện của Chúa cho đến tận cùng. Continue reading

Ida – Hành trình đi tìm quá khứ để thấu hiểu hiện tại

Ida (1) Ida là một bộ phim đơn giản đến kì lạ. Tiết tấu chậm rãi, những cảnh quay đầy chất thơ nhưng vô cùng ám ảnh về sức nặng truyền tải cho người xem, từng khung hình một, bộ phim lật dở dần bí mật của sự tìm kiếm, tìm kiếm câu chuyện, tìm kiếm sự thật và tìm kiếm bản thể. Đạo diễn gốc Ba Lan Pawel Pawlikowski, người được biết đến nhiều với bộ pihm My summer of Love (2004), đã mang đến cho chúng ta một trải nghiệm tuyệt vời tưởng chừng như không còn xa lạ với chủ đề hậu chiến tranh thế giới thứ 2 tại Ba Lan. Ida là một cái tên nữa góp mặt trong danh sách những phim độc lập phải xem của năm 2014.

Dùng tông màu đen trắng để biểu hiện, bộ phim hành trình đi xuyên Ba Lan của một nữ tu 18 tuổi, sắp nhận lẽ thụ phong để mãi mãi ở lại trong tu viện và người dì từng là công tố viên, chứa đầy những ẩn ức về quá khứ đau thương của dân tộc cũng như từng người dân Ba Lan. Anna (Agata Trzebuchowska), một nữ tu mồ côi từ bé, được khuyến khích liên lạc với người thân duy nhất là dì Wanda (Agata Kulesza), từng là nữ công tố viên, chống chủ nghĩa xã hội. Wanda một hình ảnh hoàn toàn đối lập với Anna, nghiện rượu, hoang đàng và phức tạp. Lúc này, Wanda tiết lộ cho Anna biết cô tên là Ida, là người Do Thái và bố mẹ cô đã chết trong chiến tranh. Sau đó, hai người họ, hai tích cách khác biệt, một cặp đôi lệch pha cùng nhau làm cuộc hành trình đi xuyên về quá khứ, để lột tả thực tại với mục đích tìm kiếm nơi chôn cất bố mẹ Ida. Những bí mật được tiết lộ, Wanda sau một cuộc đời do dự đã dám trở về và tìm kiếm sự thật, Ida hiểu hơn về cuộc sống, về bản thể, và về đức tin của mình qua cuộc gặp gỡ với Lis, một nhạc công chơi Saxophone, đang chơi nhạc của John Coltrane – một nghệ sĩ nhạc Jazz nổi tiếng người Mỹ.

IdaNgười Do Thái và chủ nghĩa Phát Xít, người dân và chủ nghĩa xã hội dưới thời Stalin, những đề tài chưa bao giờ ngừng ám ảnh trong suốt chiều dài lịch sử đến tận bây giờ. Một người nông dân Ba Lan giúp bố mẹ Ida lẩn trốn đã giết họ vì sợ hãi. Một công tố viên dưới chướng chế độ cộng sản đã phán xét người khác và đôi khi buộc họ tội chết mà đôi khi họ vô tội. Wanda day dứt trong hành trình của mình để tìm hiểu đứa con trai thất lạc, về quá khứ buồn bã của mình. không cần kể lể, không cần những thước phim hồi tưởng, quá khứ của Wanda cộng hợp với sự buông thả mình của bà ở hiện tại với rượu, với tình dục… đã tạo nên một sức nặng đầy ám ảnh về lịch sử. Những người dân bà gặp, nói chuyện, chứa quá nhiều quá khứ bi thương của dân tộc đến mức đa phần họ lảng tránh trong những câu nói ngắn, cộc lốc và thiếu thiện cảm. Bối cảnh phim được đặt vào năm 1962, chiến tranh chưa lùi xa, chủ nghĩa xã hội vẫn đang tồn tại. Một xã hội đè nặng và tổn thương, xã hội mà Wanda đã trốn tránh cho đến khi dám đối diện với sự thật, đó cũng là lúc bà không còn mong muốn sống nữa. Điều mà nữ tu Ida, sống cả đời trong tu viện lần đầu tiên được chứng kiến.

Wanda từng hỏi cô rằng “Giả như con đi ra đời và khám phá rằng chẳng có Chúa nào cả thì sao?”. Câu hỏi đấy chính là sự thử thách đức tin của Anna/Ida trước khi tuyện trước Chúa. Cảnh mở đầu phim, khi Anna cùng những sơ khác đặt bức Tượng Chúa trước sân tu viện thực sự là một cảnh quay đắt giá, nó thể hiện Đức Tin của những người tu hành vào con đường của mình. khuôn mặt Ida luôn không biểu cảm bất cứ cảm xúc nào, đó là khuôn mặt an phận, tin tưởng và chấp nhận vào số phận đặt sẵn cho mình. Cô không nói lên mong muốn, cô không đi theo ham muốn, cô không đi vào bản thể. Nói thứ trước mặt cô được giả định là vô thường,  cuộc sống hoang đàng của Wanda, lời tán tỉnh của anh chàng nhạc công Lis, cô đi tìm hài cốt bố mẹ mình, chứng kiến những con người mệt mỏi, cuộc sống đa diện trải ra trước mặt.

Nhân vật IdaKhi trở lại thư viện, vẫn khuôn mặt không bộc lộ cảm xúc đó, trong cảnh quay những nữ tu nằm xấp trên nền đất hướng về phía Chúa, đôi mắt của Ida mở để lộ ra điều gì đó chưa chấp nhận, chưa thực sự tin mình sẵn sàng để đọc lời khấn thệ hiến trọn thân xác mình cho Chúa. Cảnh quay đó, như nhiều cảnh quay khác, đặt vị trí của con người ở dưới thấp với khoảng trống trên khung hình còn rất nhiều, nó tạo cảm giác trống rỗng, đưa ta một hình dung về xã hội đè nén con người, khiến con người hoang mang, khiến cá nhân trở nên bị lấp liếm và nhỏ bé. Một bộ phim thông thường, dùng camera để tạo những khung hình, và những khung hình liên kết nhau để tạo câu chuyện, đa phần là vậy, ít có bộ phim nào dùng camera để tạo câu chuyện cho từng khung hình như Ida làm được. Mỗi khung hình có sức nặng, có cá tính và sự ám ảnh của riêng nó, thêm vào đó với tông màu đen trắng, sự tương phản được tôn cao, nhấn mạnh và sắc nét hơn rất nhiều.

Sức mạnh của camera được thể hiện tối đa, để chỉ cần 82 phút phim với hai màu đen trắng và tỉ lệ khung hình 4:3 đã từ lâu không còn nhiều người sử dụng, đạo diễn Pawel Pawlikowski đã một cách kiệm lời và tiết để mạch chuyển tự nó diễn ra, tự nó đi đến hồi kết, tự mỗi nhân vật tìm thấy mình, tự con người Ba Lan lột tả được chân thực đất nước mình trong bối cảnh xã hội như vậy. Tất nhiên, phải kể đến khả năng hóa thân tuyệt vời vào nhân vật của Agata Kulesza và Agata Trzebuchowska. Những vai diễn tưởng như đơn giản, ít lời nhưng thực sự nó cần sự tinh tế và khả năng truyền đạt cảm xúc sâu sắc. Ở Wanda ta thấy sự tổn thưởng, nỗi đau được giấu kín trong sự hưởng thụ đường như quá đà trong cuộc sống, sự mạnh mẽ và từng trải để rồi đi đến một kết cục mà dường như rất hợp lý. Ida ngược lại, ít nói, ngay cả nghe tin bố mẹ đã chết trong chiến tranh cô cũng không biểu cảm gì, đó là một trái tim thuộc về Chúa, chỉ đang đi chứng kiến cuộc đời thực sự ra sao, niềm tin của cô là mãnh liệt và ngoan đạo. Đôi mắt có thần, khuôn mặt được thể hiện đầy ám ảnh. Agata Trzebuchowska thực sự có một vai diễn xuất sắc.

Sinh ra dưới chế độ cộng sản Ba Lan và rời khỏi đó năm 14 tuổi, đó cũng chính là ý niệm để Pawel Pawlikowski khiến bộ phim Ida có chiều sâu và cá tính như vậy. Chiến tranh dù lùi xa, nhưng bản thân xã hội chủ nghĩa hay bất kì một chế độ chính trị nào cũng đều tạo nên những cuộc chiến bên trong bản thể của mỗi người, để từ đó, ẩn ức xuất hiện và được lưu giữ, nó khiến cho mỗi người chúng ta ai cũng phải thành một phần của lịch sử, một phần của xã hội và tìm hiểu để chiến thắng chính mình.

Continue reading

The Dreamers – Những kẻ mộng mơ

The-Dreamers-2003

Một kẻ mơ mộng thì khó được chết với mộng tưởng của mình, kẻ đó sẽ chết vì thực tại bên ngoài cơn mê sảng của chính mình. Khi Isabelle (Eva Green) cầm theo ống dẫn khí gas vào lều ngủ của mình nơi có người anh trai sinh đôi Theo (Louis Garrel) và bạn tình Matthew (Michael Pitt) để quyết định tự sát như cô nói trước đó với Matthew về việc nếu cha mẹ cô phát hiện ra anh em họ nằm ngủ trần truồng với nhau, liệu cô có đạt được điều mộng ảo đó không trong sự tượng tưởng tới một cảnh tự sát trong một bộ phim cổ điển cô đã xem? Cuộc sống không đơn giản vậy, mơ mộng là điều tuyệt vời nhưng hiện tại là thứ không thể tránh.

Tên bộ phim đã nói đủ để ta hiểu đạo diễn Bernardo Bertolucci sẽ dẫn ta đến đâu trong hành trình của ba thanh niên, hai người Pháp và một người Mỹ trong tuổi trưởng thành của mình. Thời đại không quan trọng, Continue reading

Cannes – Điểm đến của điện ảnh đích thực

Poster chính thức của liên hoan phim Cannes 2014

Thế giới chưa bao giờ dừng xung đột, chiến tranh. Nhưng thế giới cũng chưa bao giờ dừng việc chăm chút tâm hồn mình bằng nghệ thuật. Trong đó, điện ảnh ngày càng có tiếng nói mạnh mẽ, mang đến nhiều cung bậc cảm xúc và mang đến sự gần gũi hơn mọi bộ môn nghệ thuật khác vì sự tương tác thị giác của nó. Chính thế mà những liên hoan phim đến như một phương tiện để đánh giá và giới thiệu những gì mà điện ảnh đã làm được trong một khuôn khổ nhất định. Cannes chính là một trong những liên hoan phim danh giá nhất của năm mà điện ảnh có. Mở màn vào tháng 5 và kết thúc trong tháng 5. Cannes mang đến một thứ điện ảnh thuần khiết và giàu nghệ thuật hơn mọi liên hoan phim khác. Continue reading

Oscar 2014 – nhìn lại các giải thưởng

Bức ảnh selfie "kinh điển"

Bức ảnh selfie “kinh điển”

Nếu Selfie là từ của năm 2013, thì selfie chắc chắn cũng là từ nhấn để nói về lễ trao giải Oscar lần thứ 86 diễn ra ngày 3/3/2014 tại nhà hát Dolby Los Angeles. Sự duyên dáng của người dẫn chương trình Ellen Degeneres với chiếc Samsung cầm trên tay thỉnh thoảng “tự sướng” với dàn diễn viên hạng A quyền lực nhất Hollywood đã làm cho lễ trao giải Oscar 2014 trở thành vô cùng ấn tượng và đáng nhớ. Samsung trở thành thương hiệu quảng cáo thành công ngoài sức tưởng tượng, và Ellen Degeneres hẳn nhiên là người dẫn chương trình thú vị nhất từ trước đến giờ trong lịch sử các lễ trao giải Oscar. Một lễ trao giải thành công, chính là một tấm màn khéo léo khỏa lấp những sự không hài lòng trong các đề cử chính của giải Oscar. Để làm hài lòng cả thế giới là điều không thể, bản thân 6000 vị của viện Hàn Lâm cũng có những quy tắc lựa chọn riêng cho người hay phim chiến thắng. Chính vì thế, trong mỗi mùa Oscar, trước khi các đề cử được công bố, người ta đoán này đoán nọ theo sở thích và sự hiểu biết của mỗi người, khi đề cử được công bố, người ta lại thấy nó bất cập, thiếu sót và sai lầm, nên mỗi một chiến thắng là một sự dò xét từ dễ tính đến cực đoan của người hâm mộ.  Continue reading

Giới thiệu phim hay của năm 2013 (phần 1)

Dù cho nhiều người nói rằng 2013 không phải là một năm có duyên cho điện ảnh, vì những tác phẩm được ra đời đã không mang đến quá nhiều cảm xúc cho họ, thì tôi vẫn tin rằng, 2013 là một năm tuyệt vời của điện ảnh thế giới. Quá nhiều những bộ phim hay, những câu chuyện đẹp và đáng kinh ngạc trong sự tinh tế và đơn giản. Chính vì vậy, để chọn ra được những phim hay nhất hòng mong giới thiệu cho mọi người xem vào dịp nghỉ lễ là điều khó khó khăn. Dù vậy, tôi cũng cố gắng lựa chọn theo cảm tính của mình những bộ phim tôi tâm đắc nhất, mang đến nhiều giá trị giải trí cũng như những ý nghĩa của đời sống mà ta với chỉ một cuộc đời không thể tự thân trải nghiệm. Đó, tôi nghĩ chính là điều tuyệt vời của điện ảnh, mang đến cho một cuộc đời những trải nghiệm của muôn vàn cuộc đời khác. (Có vài phim được sản xuất năm 2012 nhưng lịch ra rạp chính thức là năm 2013 nên vẫn được cho vào danh sách phim của năm 2013)

(Thứ tự giới thiệu không mang ý nghĩa phim này hay hơn phim kia). Continue reading

The broken circle breakdown – Vòng sinh tử của tình yêu

The-Broken-Circle-1Một bộ phim của Bỉ không nói tiếng Anh lại dùng nhạc đồng quê của Mỹ làm sợi chỉ xuyên suốt từ đầu đến cuối phim, tạo một mạch liền cho một câu chuyện mà trạng thái cảm xúc mang lại không hề đơn giản, nó là sự bấp bênh của số phận, của cuộc đời. Một thứ âm nhạc để kể về mọi cung bậc cảm xúc như vậy, là điều mà đạo diễn Felix Van Groeningen dựa theo vở kịch của Johan Heldenbergh – cũng là người đóng vai chính đã làm được và làm rất tốt, một sản phẩm xứng đáng lọt vào danh sách rút gọn đề cử cho giải phim nói tiếng nước ngoài xuất sắc nhất cho mùa Oscar 2014.

Có thể kể lại bộ phim một cách đơn giản bằng cách chia bộ phim làm 3 chương lớn trong cuộc sống bên nhau của nhạc công Didier và cô gái làm việc tại một tiệm xăm mình Elisa (Veerle Baetens). Họ đến với nhau, yêu nhau, một thứ tình yêu say mê, nồng nhiệt. Cuộc đời họ mở sang chương mới khi họ mang thai Maybelle, một bé gái xinh xắn, hạnh phúc tưởng như vẹn toàn và không còn gì để có thể than phiền nữa trong những nụ cười và niềm vui bất tận, thì chương 3 của họ mở ra, Maybelle bị máu trắng, và qua đời, nỗi thống khổ, sự tuyệt vọng và suy sụp ùa đến với họ cho đến lúc Elisa không chịu nổi nữa và tự sát. Continue reading

Blue is the warmest color/ La vie d’Adèle – Nỗi buồn của sự trưởng thành

PHOTO-Le-poster-officiel-de-La-Vie-d-AdeleCannes là một liên hoan phim nổi tiếng với việc ưu ái những phim liên quan đến tình dục và bạo lực, có lẽ qua tình dục và bạo lực hai thứ bản năng của con người, họ đánh giá được tính nghệ thuật và khả năng sáng tạo của người đạo diễn cũng như sự sáng tạo của kịch bản để miêu tả được những ẩn ức mà con người luôn gánh trong mình. Phải chăng vì bộ phim “Blue is the warmest colour” hay tên tiếng Pháp là “La vie d’Adele” với những cảnh sex táo bạo và đầy đặc tả là lý do bộ phim dành được Cảnh Cọ Vàng danh giá? Phải xem phim để thấy rằng, tình dục chỉ là một phần lý do, một phần lớn khác, bộ phim đã làm được điều mà không có nhiều bộ phim làm được, đó là vượt qua ranh giới của giới tính để miêu tả được sự đặc sắc của tình yêu, thứ khiến người trẻ phải vấp vào để lớn, để trải nghiệm, để tự hiểu mình và để nhận ra giá trị của cuộc sống.

Bộ phim chia thành hai chương, hai chương lớn của quãng thời gian tuổi trẻ của Adele (Adèle Exarchopoulos), từ khi là cô gái 15 đang học trong trường phổ thông với những bối rối ban đầu của giới tính, cho đến chương hai mở ra cuộc đời khi Adele đã  tự tách ra gia đình sống cuộc sống tự lập với công việc tình yêu, đam mê và những va vấp. Mở đầu phim trong lớp học về văn học, người thầy ở lớp Adele đã hỏi: ” How do you understand that the heart is mising something?” Đấy cũng chính là câu hỏi mà đạo diễn người Pháp gốc Tunisie Abdellatif Kechiche đã dùng 3 tiếng của bộ phim để trả lời cho Adele. Như mọi cô bé bình thường khác, Adele có những cảm xúc với một thanh niên đẹp trai, giàu cảm xúc. Giọt nước mắt của cô khóc khi cô cảm thấy có gì đó thiếu trong tình cảm của hai người, trong lần quan hệ đầu tiên, sự “thiếu” đã khiến cô không thể tiếp tục đi cùng Thomas (Jérémie Laheurte). Continue reading