Samsara (2011) – Luân Hồi

 Image
Mọi người thường ngại xem phim tài liệu, vì phim tài liệu truyền tải thực tế, truyền tải một câu chuyện thật, không có diễn xuất, không có sự giả tạo trong từng khuôn hình, nghĩ đến một bộ phim tài liệu người ta nghĩ ngay đến một người kể chuyện, một câu chuyện phản ánh đời sống xã hội, thiên nhiên… nên thực sự không thường gây hiêu ứng cuốn hút người khán bỏ ra gần 2 tiếng ngồi xem. Nhưng Samsara là một bộ phim tài liệu khác. Phải nói luôn là nó không có thoại, các bạn không phải mất công đi tìm sub, hoặc đợi sub, hoặc mỏi mắt đọc sub. Samsara là một chuỗi các khung hình được quay hơn 5 năm ở khắp 5 châu lục trên thế giới để kể coh chúng ta câu chuyện về con người, câu chuyện về xã hội mà trong đó chúng ta đang sống nhưng không phải lúc nào cũng nhận thức rõ ràng được tính chất nét đẹp, sự kì vĩ của cuộc sống, cũng như mặt trái của xã hội văn minh loài người.

 Image
Nếu như Home sản xuất năm 2009 của đạo diễn  Yann Arthus-Bertrand kể câu chuyên về trái đất từ khi hình thành cho đến khi con người xuất hiện, và với khả năng tư duy bậc cao, con người đã biến trái đất thành xã hội văn minh, và cái sự văn minh đó đang ngày càng tàn phá một cách mãnh liệt chính đất mẹ của mình – Trái Đất, thì Samsara đưa ra một góc nhìn trung lập về xã hội loài người. Đạo diễn  Ron Fricke với sự kì công trong việc đi khắp nơi trên thế giới để ghi lại cuộc sống, xã hội, ông đã tạo nên được đầu tiên phải nói đó là sự tuyệt diệu của từng frame hình, nếu bạn pause lại bất cứ lúc nào bạn đều sẽ được một bức ảnh tuyệt đẹp, bố cục, câu chuyện của bức ảnh vô cùng xuất sắc. Có lẽ vì thế mà không cần phải có người dẫn chuyện, Ron Fricke chỉ tạo dựng một chuỗi các hình với nhạc nền phù hợp để người xem tự cảm nhận, tự đưa ra đánh giá của mình. Và cũng qua đó Ron cũng tặng chúng ta những hiểu biết thêm về thế giới tuyệt vời này.
Samsara nghĩa là Luân Hồi với sự tuần hoàn của sinh và diệt, mọi thứ trên đời đều có sinh có diệt, với cốt liệu đó, Ron Fricke đã sử dụng một loạt các hình ảnh để cho ta những cảm nhận riêng về cuộc sống, cái chết, về vẻ đẹp và sự hủy hoại, về bản năng và những hệ lụy tàn bạo của cuộc sống.
 Image
Xã hội loài người luôn tồn tại 2 mặt tốt và xấu, đạo đức và phi đạo đức tồn tại trong xã hội cũng đồng điệu với sự tồn tại trong mỗi cá thể người. Hãy nói đến mặt tốt, ta nhìn thấy những khung cảnh kì vĩ của Mông Cổ nơi những nhà sư, những chú tiểu sống một cuộc sống an nhiên tự tại hòa lẫn với tự nhiên, ta thấy những nét văn hóa đặc sắc của các nước châu Á vẫn còn được lưu giữ và phát triển, những khung cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp từ bình minh đến hoàng hôn ở châu Phi, khung cảnh vô cùng hoành tráng tại nhà thờ Hồi Giáo khi số lượng người cầu nguyện vô cùng đông, đấy thực sự là một hình ảnh rất đẹp thể hiện đức tin của con người, thể hiện nét đẹp ở tôn giáo… Nhưng bên cạnh đó, rất nhiều hình ảnh khiến chúng ta phải suy nghĩ, khiến chúng ta ưu tư về một nền văn minh vẫn được nhắc đến như sự vĩ đại của khoa học. Tôi đặc biệt ấn tượng với cảnh gà được nuôi công nghiệp, hàng nghìn con gà trên chúc nhau trong một cái chuồng lớn, đứng chật cứng, và một cái máy, giống như cái máy gặp lúa, lùa theo đúng như kiểu gặp từ trái qua phải từng hàng một để lùa những con gà sẽ lên bàn mổ tiêu thụ, con gà ở đây không còn là một loài vật để mà thương xót như chó, mèo nữa, gà chỉ là một mòn hàng, một cái gì đó cảm giác như đầy vô tri, không có gì đáng để nhắc tới, hay hình ảnh con lợn nái to béo bị  gim trong những thanh cố định, không thể cựa quậy, không thể đứng dậy, chỉ có nằm đúng tư thế đó cho đàn lợn con bú mớm… rồi hình ảnh công nhân trong cái đại công trường Trung Quốc, đôi tay thoăn thoắt làm cho kịp những phần máy móc để lắp ráp sắp đến, làm tôi liên tượng đến bộ phim Modern Times của danh dài Charles Chaplin, thế mới thấy, Chaplin đã thấu suốt được sự biến con người thành máy móc của quá trình công nghiệp hiện đại là nhưu thé nào. Rồi sự tương phản của một bên là khu ổ chuột, một bền là những tòa nhà chọc trời (tôi đoán là ở Indonesia) cho thấy sự chênh lệch giàu nghèo, sự bấp bênh, những điểm mềm của sự ổn định xã hội, sự bình đẳng và công bằng mà các nhà nước chính phủ vẫn luôn luôn hướng tới. Và còn rất nhiều hình ảnh đắt giá nữa mà Ron Fricke đã mang đến cho chúng ta. Thêm một điều nữa mà tôi thích ở phim này đó là sâu mỗi câu chuyện, gần như đạo diễn đều đặc tả một khuôn mặt, một đôi mắt của câu chuyện đấy, đó là những frame hình đắt giá, đôi mắt, khuôn mặt đó dù có hồn hay vô hồn đều mang đến nhiều cảm xúc và khiến ta hơi rùng mình trăn trở.
 Image
Có thể đó không phải là những thông điệp mới, chúng ta vốn vẫn thấy và nghe đầy trên báo đài, nhưng với những hình ảnh vô cùng ấn tưởng, những cảnh quay tuyệt đẹp, những khung hình được chắt lọc một cách tinh tế, những đoạn phim timelapse rất giàu ý nghĩa, tác giả đã tạo nên một bộ phim với hiệu ứng thị giác mãnh liệt giúp chúng ta khám phá sâu hơn về những thông điệp mà cuộc sống này mang đến. Thông điệp về tình người, về sự sẻ chia, về những nét đẹp văn hóa, của tất cả các châu lục, những thông điepj này chúng không bao giờ lỗi thời, nhưng đang mai một, và nếu một ngày chúng ta không tự mình kìm hãm cái bản năng của mình lại, thì tất cả những hình ảnh đẹp này sẽ biến mất, 21/12/2012 không phải là ngày tận thế, nhưng rồi sớm muộn gì loài người cũng sẽ bị diệt vong bởi bản tính hung tàn của mình.
Advertisements

1 Comment

  1. Pingback: SOI

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s